--> معطل نمىگذاشت . آن مصائب وآلام واسقام كه بر وى فرود آمدى ، اگر سايه بر جبل بوقبيس وكوه حِراء 5 افكندى ، بپراكندى وحضرتش به نيروى حلم ، حمل آن بار گران را نمودى ومقام خويش را خالى نفرمودى . چه ، خداوند قوام آفرينش را به مقام أو معلق ومربوط داشته ولواى هستى عالم ايجاد را به دست بقاى أو افراشته است . « تَبارَكَ اللَّهُ أحسَنُ الخالِقينَ » 6 . بالجملة ، حسين عليه السلام در چنين حال محبت أمت را دست باز نداشت وهمى خواست بلكه تنى چند رشد خويش را دريابد واز آن گمراهان روى برتابد 7 . 8 لا جرم به أعلى صوت ندا درداد : هَل مِنْ ذابٍّ يذُبُّ عَن حرمِ رسولِ اللَّهِ ؟ هَل مِنْ مُوَحِّد يَخاف اللَّهَ فينا ؟ هَل مِن مُغيثٍ يَرجو اللَّه في إغاثتنا ؟ « آيا ناصري ومعينى هست كه زيان دشمن را از حرم رسول خداى بگرداند ؟ آيا ديندارى هست كه از خداى بهراسد وما را از اين بند وبلا برهاند ؟ آيا دادخواهى هست كه به خداى بگرود واستغاثهء ما را پذيره شود ؟ » بالجملة ، زين العابدين عليه السلام ، چون بانگ پدر را اصغا نمود ، اگر چند از كمال ناتوانى حمل سيف وسنان نتوانست كرد ، نيزه‌اى بگرفت وبه روايتي شمشيرى برداشت وافتان وخيزان طريق ميدان پيش داشت . امّ كلثوم از قفاي أو بانگ درداد : « اى برادرزاده ! باز شو 8 . » فَقال : يا عَمّتا ! ذرِيني اقاتِلْ بينَ يدَي ابن رسولِ اللَّهِ . فرمود : « اى عمه ! دست باز دار مرا ، تا پيش‌روى پسر پيغمبر جهاد كنم . » فَقال الحُسينُ : يا أمّ كُلثُوم ! خُذِيهِ لئلّا تبقى الأرضُ خالِيةً مِن نسلِ آلِ مُحمّد . حسين عليه السلام فرمود : « اى امّ كلثوم ! باز دار أو را تا جهان از نسل آل محمد تهى نشود . 8 » 1 . كسىكه لايق جنگ كردن باشد ، باقي نماند . 2 . فريداً وحيداً : يك تنه ، تنها . 3 . طور شامخ : كوه بلند . طود : كوه بزرگ . باذخ : بزرگ . 4 . عالم لاهوت : ( به اصطلاح حكما ) عالم عقل ومجردات وعالم ناسوت : جهان مادة وطبيعت است . مقصود در اين‌جا عالم آخرت ودنياست . 5 . جبل بوقبيس : كوهى در مكة نزديك خانهء كعبه است . حرا ( مجمع البحرين از مجمع البيان به كسر حاء ومد حراء ) نقل مىكند : كوهى است در مكة كه پيغمبر أكرم صلى الله عليه وآله وسلم قبل از بعثت در آن‌جا اعتكاف مىفرمود ودر همان‌جا جبرئيل بر وى نازل شد وأو را به رسالت مبعوث كرد . 6 . قسمتى از آيهء 64 سورهء 23 است كه خداوند متعال پس از آن‌كه طريق تطور ودرجات تكامل انسان را در شكم مادر بيان مىفرمايد ، خود را به اين جمله مباركه مىستايد . 7 . از كوفيان گمراه برگردد . 8 - 8 . [ قريب به مضمون اين مطلب در ناسخ التواريخ حضرت سجاد عليه السلام ، 2 / 120 - 121 ، وناسخ التواريخ حضرت زينب كبرى عليها السلام ، 1 / 219 تكرار شده است ] . سپهر ، ناسخ التواريخ سيّد الشهدا عليه السلام ، 2 / 357 - 358 ، 359 - 360 -